Ongeveer 80% van de bibliotheken formuleert nog geen kwantitatieve doelstellingen over het vooropgesteld collectiegebruik en daarmee samenhangend bezit en aankopen. Toch erkennen collectieverantwoordelijken de noodzaak van een rationele en meer strategische aanpak van het collectiebeheer. Dat blijkt uit gesprekken door Bibnet met ruim 200 bibliotheken in 2010.

Voor bibliotheken die eerste stappen zetten naar een meer rationeel collectiebeheer, is het aan te bevelen om in eerste instantie de gebruikscoëfficiënten van collectiesegmenten uit de Vlaamse bibliotheekstatistieken (Bios) te bekijken. Voor heel wat bibliotheken biedt dat reeds interessante indicaties over het rendement van hun collecties in verhouding tot Vlaanderen, de eigen provincie of collega-bibliotheken.

Wie vervolgens begeleiding wenst bij meer diepgaande analyse van het collectiegebruik en het opstellen van een collectieplan, kan gebruik maken van diverse instrumenten die intussen door heel wat bibliotheken in Vlaanderen gehanteerd worden.

Lees ook de visietekst van Bibnet over collectiebeheer en collectieplanning.

Referenties
Integraal Collectiebeer (ICB) van Bureau Leemans laat toe om per collectieonderdeel zelf de prioriteiten te bepalen en die af te wegen tegen de gebruikscoëfficiënten. Idealiter wordt dit model aangevuld met resultaten van lokaal marktonderzoek. Referenties van begeleidingstrajecten via het Streekgericht Bibliotheekbeleid zijn ongeveer 50 bibliotheken in de provincies Antwerpen, Oost-Vlaanderen en Vlaams Brabant. Individuele licenties mogelijk.

C-opt van de firma OPTERA uit Soest geeft op basis van bezit en uitleen advies over de gewenste collectiegrootte. Bibliothecarissen in Vlaanderen getuigen dat C-opt een handig en relevant instrument is om beter zicht te krijgen op de collectiegrootte. Referenties in Vlaanderen zijn ruim 20 bibliotheken waarvan de meesten in Antwerpen. Individuele licenties mogelijk.

Maarifa specialiseerde zich in Vlaanderen als consultancybureau onder meer voor collectiemanagement. Begeleidingstrajecten op maat zijn mogelijk.

Voor een bloemlezing van kwantitatieve modellen voor collectieplanning verwijzen we graag naar een eindwerk van Sabina Lauro uit 2004 voor de bibliotheekschool Gent, wat leest als praktijkgids collectieplanning voor openbare bibliotheken.